Szklanki kryształowe

Kryształ przez dziesięciolecia stał w witrynie i był z niej wyjmowany kilka razy w roku. Szklanki kryształowe zmieniły tę zasadę: niska, stabilna forma bez nóżki nie wymaga ostrożności przy każdym ruchu, więc kryształ może stać na stole w zwykły dzień, a nie tylko podczas świąt. W tej grupie znajdują się modele z kryształu bezołowiowego – przezroczyste i barwione, niskie i wysokie, w kompletach oraz jako pojedyncze sztuki – a tym, co je łączy, jest połączenie szlachetnego materiału z formą przeznaczoną do użytku codziennego.

Ciężar, dno i dźwięk

Kryształowa szklanka różni się od szklanej przede wszystkim ciężarem. Kryształ jest gęstszy, a grube, często szlifowane dno dodatkowo obniża środek ciężkości, dzięki czemu szklanka stoi pewnie i nie przechyla się przy trąceniu. W dłoni ten ciężar daje poczucie solidności – naczynie jest wyczuwalne, nie znika w palcach. Odstawiona na blat wydaje krótki, głęboki dźwięk, inny niż cienkie szkło. Te trzy cechy – masa, stabilność i dźwięk – składają się na poczucie, że trzyma się w ręku rzecz wartościową. To właśnie ono, a nie wygląd na stole, jest głównym powodem, dla którego szklanka kryształowa bywa wybierana do codziennego użytku.

Kryształowa szklanka w różnych pomieszczeniach

W jadalni kryształowe szklanki towarzyszą uroczystym obiadom i kolacjom, a także stoją przy każdym nakryciu obok innych kieliszków. Obowiązują tu klasyczne zasady nakrywania stołu: jednolity komplet, równy rozstaw, zgodność z resztą zastawy pod względem zdobienia – gładkie szklanki do gładkiej porcelany, złocone do porcelany ze zdobionym rantem.

Salon to miejsce, w którym kryształ w formie szklanki ma największą przewagę nad kieliszkiem na nóżce. Wieczór z gośćmi bez zasiadania do stołu – rozmowa w fotelach, niski stolik, taca z karafką – wymaga naczynia, które można postawić na dywanie, na podłokietniku, na książce, i które nie przewróci się od lekkiego dotknięcia. Niska kryształowa forma spełnia ten warunek, a zarazem podnosi rangę spotkania ponad poziom zwykłego poczęstunku.

Gabinet, biblioteka lub kąt do czytania to przestrzeń dla pojedynczej sztuki. Jedna szklanka kryształowa na biurku lub przy fotelu, obok lampy, towarzyszy lekturze lub pracy po godzinach – rola naczynia polega tu na nadaniu zwyczajnej chwili odrobiny ceremonii, niezależnie od tego, co jest w nim podawane. Na tarasie ciężka szklanka stoi stabilnie nawet przy podmuchu wiatru, który łatwo przewraca wysokie, cienkie szkło.

Dla gości i dla siebie

Komplet sześciu szklanek pozwala podać każdemu gościowi identyczne naczynie. Jednolite szklanki na tacy lub przy nakryciach porządkują obraz stołu i dają gospodarzowi pewność, że wszyscy dostali tak samo dobre szklanki – przy kryształowym komplecie widać to od pierwszego spojrzenia. Rozsądnie jest przewidzieć jedną lub dwie sztuki ponad planowaną liczbę gości .-wtedy nawet po stłuczeniu komplet pozostanie pełny.

Pojedyncza sztuka służy gospodarzowi. Własna szklanka, wyjmowana na spokojny wieczór z książką, na rozmowę po pracy lub do wody przy biurku, nadaje zwyczajnej chwili rangę, której gładkie szkło z kuchennej szafki nie zapewnia. Dlatego kryształowe szklanki kupuje się nie tylko w kompletach: pojedynczy egzemplarz dla siebie bywa wyborem równie przemyślanym jak komplet dla gości.

Taca, karafka, szklanki

Kryształowa szklanka rzadko stoi sama – najczęściej jest częścią małego zestawu serwisowego, który ma swoje stałe miejsce w domu. Taca, karafka lub dzbanek i dwie do czterech szklanek na komodzie w salonie, na barku lub na stoliku pomocniczym tworzą kompozycję, która jest gotowa do użycia w każdej chwili i jednocześnie pełni rolę dekoracji. Taca z lustrzanym blatem powtarza refleksy kryształu i wzmacnia efekt; taca drewniana lub skórzana daje kontrast i wycisza całość. Karafka nie musi być kryształowa – gładkie, grube szkło o podobnej masie wizualnej współgra z kryształem lepiej niż naczynie zbyt lekkie lub zbyt ozdobne.

Taki zestaw wyznacza też stałe miejsce przechowywania: szklanki stoją na tacy, nie w szafce, więc są pod ręką i na widoku. Rozwiązanie to jest właściwe w salonie i gabinecie, w mniejszym stopniu w kuchni, gdzie para i tłuszcz z gotowania osiadają na szkle i odbierają kryształowi przejrzystość.

Przezroczyste czy barwione

Przezroczysty kryształ pasuje wszędzie i stanowi punkt wyjścia. Barwiony – bursztynowy, zielony, szary, granatowy, różowy – lepiej prezentuje się w salonie i gabinecie niż w jadalni: na tacy lub stoliku kolor szklanki jest akcentem w przestrzeni pokoju i może nawiązywać do tkanin lub drewna mebli, podczas gdy przy pełnym nakryciu obiadowym konkuruje z porcelaną. W jednym zestawie serwisowym rozsądnie jest zachować jeden kolor; mieszanie barw szkła lepiej znosi stół kuchenny niż taca w salonie, która powinna wyglądać na skomponowaną.