W kategorii II gatunek udostępniliśmy do sprzedaży w obniżonych cenach egzemplarze z drobnymi wadami powstałymi na etapie produkcji. Ich charakter bywa różny – najczęściej są to niewielkie niedoskonałości szkliwa lub dekoracji, dostrzegalne dopiero przy uważnym obejrzeniu naczynia. Wspólne pozostaje to, że mają charakter wyłącznie estetyczny: naczynie pozostaje szczelne, a materiał jest ten sam co w linii podstawowej. Z uwagi na różnego rodzaju niedoskonałości, ceny produktów zostały znacznie obniżone.
Jakiego rodzaju są to wady?
Odstępstwa kwalifikujące produkt do drugiego gatunku mieszczą się w kilku powtarzalnych kategoriach. Pierwszą są niedoskonałości powierzchni szkliwa: drobne wtrącenia, nierówności powłoki, miejscowa zmiana połysku. Drugą – niedokładności dekoracji, czyli przesunięcie, nierówna szerokość złocenia lub platynowania albo drobne przerwanie linii przy krawędzi. Trzecią stanowią niewielkie odchylenia kształtu, powstające przy formowaniu i wypale, kiedy masa ceramiczna kurczy się nierównomiernie.
Najczęściej opisywanym rodzajem wady jest zaprószenie. To drobina pyłu lub materiału ogniotrwałego, która osiadła na płynnym jeszcze szkliwie podczas wypału i pozostała w nim po zastygnięciu – widoczna jako punkt ciemniejszy od tła albo matowy. Zjawisko to towarzyszy produkcji ceramiki i porcelany u każdego wytwórcy, ponieważ wnętrze pieca nigdy nie jest całkowicie wolne od pyłu.
Żadne z tych odstępstw nie narusza struktury naczynia. Nie są to ubytki materiału ani pęknięcia, a szkliwo wokół pozostaje ciągłe – co ma znaczenie praktyczne, ponieważ ubytek szkliwa odsłaniałby chłonną masę ceramiczną, a pęknięcie groziłoby rozejściem się naczynia przy różnicy temperatur. Naczynie zachowuje więc wszystkie właściwości użytkowe swojej kolekcji, w tym możliwość używania w zmywarce i mikrofalówce, jeśli dana linia ją posiada.
Co znajduje się w kategorii?
Trzon listy stanowią talerze – płytkie, głębokie i deserowe. Nie jest to przypadek: im większa jednolita, płaska powierzchnia szkliwa, tym więcej miejsca, w którym drobne odstępstwo może się pojawić i tym łatwiej je dostrzec. Z tego samego powodu regularnie trafiają tu półmiski, salaterki, talerze i dzbanki. Poza zastawą ceramiczną pojawiają się dekoracje, w tym podświetlane ozdoby świąteczne, oraz szkło stołowe, w którym odstępstwa dotyczą samej masy szklanej – drobnych pęcherzyków powietrza lub nierówności formy.
Kiedy jest to dobry zakup
II gatunek najlepiej sprawdza się w trzech sytuacjach. Pierwszą jest zastawa codzienna – na talerzu, na którym podano obiad, drobne odstępstwo pozostaje niewidoczne. Drugą jest powiększanie posiadanego już serwisu: gdy na większe przyjęcie brakuje czterech talerzy do ośmiu używanych, dołożone sztuki rozkładają się między pozostałe i drobne odstępstwo nie wpływa na wrażenie całości. Trzecią są naczynia do podawania, ponieważ półmiski, salaterki i patery pozostają zwykle zakryte potrawami.
Dobrze wypada również tam, gdzie naczynia pracują w wymagających warunkach: przy gotowaniu z dziećmi, w wyposażeniu mieszkania na wynajem, na stole tarasowym, podczas warsztatów kulinarnych oraz jako naczynia robocze do zdjęć kulinarnych.
Kiedy lepiej wybrać pełnowartościowy odpowiednik
Są dwa przypadki, w których warto dopłacić. Pierwszy to komplet reprezentacyjny na nakryty stół, gdzie puste talerze leżą obok siebie i porównanie jest nieuniknione – różnica niewidoczna na jednym naczyniu przy kilku ustawionych w rzędzie staje się zauważalna. Drugi to prezent: reakcji obdarowanego nie da się przewidzieć, a konieczność wyjaśniania, że niedoskonałość jest cechą, a nie usterką, odbiera upominkowi jego sens.
Jak ograniczyć niepewność przed większym zamówieniem
Ponieważ rodzaj i widoczność wad różnią się między egzemplarzami, przy zakupie kilku sztuk warto zacząć od jednej sztuki. Zamówienie jednego talerza na próbę pozwala ocenić, jak wyraźne są niedoskonałości w danej partii, i dopiero na tej podstawie zdecydować o pozostałych. Warto również wiedzieć, że wady tego rodzaju są utrwalone w materiale: nie pogłębiają się z czasem, nie ciemnieją pod wpływem kawy ani herbaty i nie wpływają na trwałość naczynia w kolejnych latach użytkowania.
FAQs
1. Jakie wady kwalifikują produkt do II gatunku?
Najczęściej drobne niedoskonałości szkliwa, niedokładności dekoracji – przesunięcie, nierówna szerokość złocenia – oraz niewielkie odchylenia kształtu. Osobno wyróżnianym rodzajem jest zaprószenie, czyli drobina wtopiona w szkliwo podczas wypału.
2. Jak duże są te wady i czy będą widoczne?
Zwykle mieszczą się w zakresie od ułamka milimetra do kilku milimetrów. Na naczyniu używanym normalnie – z potrawą, napojem, na obrusie – bywają praktycznie niewidoczne. Najbardziej rzucają się w oczy na pustym, jasnym talerzu oglądanym pod światło.
3. Czy wada może się pogłębić albo doprowadzić do pęknięcia?
Nie. Odstępstwa kwalifikujące produkt do drugiego gatunku powstają w trakcie produkcji i zostają utrwalone w zastygłym szkliwie, więc pozostają niezmienne przez cały okres użytkowania. Nie rozszerzają się, nie chłoną barwników z kawy ani herbaty i nie osłabiają struktury naczynia, ponieważ nie naruszają ciągłości szkliwa ani ścianki.
4. Czy naczynia II gatunku można łączyć z pełnowartościowym serwisem tej samej kolekcji?
Tak – jest to jedno z najlepszych zastosowań tej podkategorii. Produkty pochodzą z tej samej produkcji, więc kształt, wymiary i odcień szkliwa są identyczne. Praktyczne rozwiązanie polega na wykorzystaniu naczyń pełnowartościowych jako podstawy nakrycia, a egzemplarzy z II gatunku jako dodatkowych sztuk na większe przyjęcia oraz naczyń do podawania.
